Stilte
In een dichtbevolkt en jachtig land als Nederland hebben veel mensen behoefte om even te ontsnappen aan de drukte en het lawaai van de eigen woonomgeving. Plekken om te wandelen, fietsen en kanoën kunnen in die behoefte aan rust en stilte voorzien. Uit verschillende onderzoeken onder recreanten blijkt dat zij stilte en rust belangrijk vinden voor de kwaliteit van de recreatie. Stilte is ook van direct belang voor dieren. Maar stilte wordt steeds schaarser, steeds verder strekt de geluidsdeken zich over Nederland uit.
Met het project 'Stilte, gebiedsgericht uitgewerkt' willen de milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu het thema 'stilte' agenderen als beleidsonderwerp bij de diverse overheden.
Stilte verdient de aandacht
Practische Stiltehandleiding 
De Provinciale Milieufederaties en Stichting Natuur en Milieu hebben in de afgelopen jaren in diverse projecten aandacht gevraagd voor stilte. Stilte vormt samen met ruimte en duisternis, de grondslag van onze oorspronkelijke natuur. Het is een oerwaarde die bijdraagt aan de levenskwaliteit van mens en dier.
Voor veel dieren is stilte een voorwaarde voor een vruchtbaar ritme van jagen, broeden en slapen. De natuur is voor veel mensen de plaats bij uitstek om tot rust te komen.
Stilte openbaart bovendien de schoonheid van de natuur: merelzang bij dageraad, de wind in het bladerdak, een kabbelende beek.
Stilte wordt bedreigd door allerlei geluidsbronnen. Wij hebben een aantal gebieden onder de loep genomen. Daarvan staan voorbeelden in deze brochure. Het bleek dat er bij bezoekers en bewoners van deze gebieden behoefte was tot aanpak van die geluidsbronnen. Er zijn veel mogelijkheden om geluidsoverlast terug te dringen.
Wij hebben daarom een overzicht opgesteld met vele verschillende geluidsbronnen, gecombineerd met diverse maatregelen die overlast kunnen verminderen. Dit overzicht is achterin deze brochure te vinden. Met de informatie uit deze brochure kunt u aan de slag om stilte in uw eigen gebied te realiseren. Wij ondersteunen u hier graag bij. Meer informatie: Loet van der Heijden.
De Stiltewijzer is te downloaden>>> (pdf 900 kB)
Stilteonderzoek in De Wieden en De Weerribben
Het project is uitgevoerd in De Wieden en De Weerribben (Overijssel), De Zak van Zuid Beveland (Zeeland) en de Utrechtse Heuvelrug (Utrecht). In juni 2003 zijn recreanten en bewoners van het gebied geënquêteerd over hun beleving van stilte. Daarnaast werden de bronnen en mate van stilteverstoring geïnventariseerd in de gebieden door middel van geluidsmetingen en waarnemingen in het veld. Uit de enquête van De Wieden en De Weerribben blijkt dat 90% van de ondervraagden stilte en rust belangrijk tot zeer belangrijk vinden. Op de vraag hoe stil men het gebied vindt, antwoordt zo'n 70 procent dat ze het in beide gebieden stil tot bijzonder stil vinden. Behalve dat mensen komen voor de natuur in Noordwest-Overijssel, trekt de rust en stilte ook veel mensen naar de Kop van Overijssel. Kortom: rust en stilte is een kwaliteit waar men zuinig op moet zijn. Uit de enquêtes blijkt verder dat ruim 30 procent beide gebieden niet stil, tot zelfs rumoerig vindt. Als belangrijkste bronnen van stilteverstoring worden motorboten en in mindere mate weg- en vliegverkeer genoemd.
Behalve een belevingsonderzoek heeft de Rijksuniversiteit Groningen geluidsmetingen en waarnemingen in het gebied uitgevoerd. Uit de metingen blijkt dat meer dan de helft van de meettijd er gemotoriseerde geluidsbronnen te horen zijn. Locaties met de meeste geluidsoverlast zijn Giethoorn-centrum, de Arembergergracht in Belt-Schutsloot en de Kalenbergergracht nabij Ossenzijl. Motorboten zijn hier de belangrijkste vorm van verstoring. Bij de Hoogeweg is het wegverkeer de belangrijkste verstoringsbron. De stilste plek in De Weerribben is het fietspad tussen Nederland en Kalenberg, en in De Wieden het fietspad tussen de Otterskooi en de Eurohoeve. Kortom: echt stil is het in beide gebieden niet.
Tijdens interactieve workshops zijn de resultaten van het onderzoek besproken met bewoners, vertegenwoordigers van belangenorganisaties en provinciale en lokale bestuurders en ambtenaren uit de gebieden. Doel van de workshops was het formuleren van aanbevelingen voor beleidsmaatregelen.
Aanbevelingen die tijdens de workshops onder andere naar voren zijn gebracht:
- natuurtransferia aanleggen; auto's op een parkeerterrein parkeren en van daaruit met een (gehuurde) fiets, boot, of te voet het gebied intrekken.
- Stimuleren van elektrisch varen, onder andere door bepaalde delen van het gebied open te stellen voor fluisterboten en kano's.
De resultaten van onderzoek en beleidsaanbevelingen van de drie pilotgebieden staan beschreven in de landelijke brochure.
Download folder Kan het stiller
Contactpersoon: Loet van der Heijden, tel: (038) 425 09 78.